Nederlands
9 min Leestijd Sinds kort heeft SMA een nieuw systeem van energiemanagement gelanceerd, de zogenaamde ‘Energy Maximizer’. Wie dit systeem activeert, profiteert van de dynamische tarieven op de stroommarkt. Als de prijzen laag zijn, wordt de batterij automatisch op het beste moment geladen, en bij hoge stroomprijzen wordt er juist weer energie onttrokken aan de batterij en teruggeleverd. Hiermee zou een systeem met thuisbatterijen zich nòg sneller moeten terugverdienen.
Keerzijde van dit verhaal is dat er een abonnement aan vast zit: wie gebruik wil maken van de Energy Maximizer moet eerst een ‘SMA Premium’ account nemen, à raison van €6,95 per maand. De eerste 3 maanden zijn gratis, maar daarna zou er dus betaald moeten worden. De vraag is natuurlijk: is het dat waard? M.a.w.: gaat u met de Energy Maximizer meer besparen op uw energierekening dan zo’n 7 euro in de maand?
We hebben het de laatste weken eens bekeken bij een aantal klanten en willen graag de resultaten van onze analyse met u delen. Bij dezen dus!
Wat we in deze zonovergoten periode van het jaar zien, is vooral dat de teruglevering naar het net wordt uitgesteld dankzij de Energy Maximizer. Een doorsnee batterij systeem zou de overtollige zonnestroom meteen vanaf het moment dat er overschotten zijn, in de batterij gaan laden. Wanneer de batterij eenmaal vol is (en dat gebeurt in de zomer al vrij vroeg op de dag), dan zal wat er dan nog over is, aan het net worden teruggeleverd. Daarvoor ontvangt u dan weliswaar geld, maar dat gaat tegen het op dat moment geldende tarief. Aangezien heel zonnepaneel-bezittend Nederland op dat moment tegelijk teruglevert, zijn die tarieven op dat moment laag.
Figuur 1: Een gewoon batterij systeem laadt de batterij meteen op zodra er overschotten zijn (oranje) en ontlaadt terug naar de woning na zonsondergang (rood). Het gele gedeelte van de opwek wordt teruggeleverd naar het net wanneer de stroomprijs laag is
Een systeem met Energy maximizer pakt de zaken anders aan. Ten eerste wordt het laden van de batterij eventjes uitgesteld: in de eerste uren van de morgen is de stroomprijs hoger dan later op de dag, waardoor het loont om eerst nog even van de panelen naar het net terug te leveren. Pas wanneer de stroomprijs echt door de bodem begint te zakken, wordt de batterij geladen. Zo wordt teruglevering tegen heel lage tarieven voorkomen.
Ten tweede blijft de opgeslagen stroom lekker in de batterij zitten tot de zon begint te zakken. We zien dat vanaf een uur of acht ’s avonds de stroomprijs een stuk hoger begint te worden dan overdag. Zodra de stroomprijs hoog genoeg is, geeft de Energy maximizer het signaal aan de batterij om te ontladen. Voor stroom die u op dat moment terugstuurt naar het net, ontvangt u een veel hogere vergoeding per kWh dan overdag. Op die manier moet het systeem zich dus eenvoudig terugverdienen
Figuur 2: De Energy Maximizer laadt de batterij pas op als de stroomprijs laag is (oranje), en ontlaadt later op de avond als de stroomprijs op het hoogste punt is (rood), waarbij er ook aan het net wordt teruggeleverd.
Een logisch idee, dat uitgestelde terugleveren, maar werkt het ook echt? We hebben het gevolgd bij een systeem met relatief veel zonnepanelen en een groot batterijpakket (van 16,4 kWh). Zonder de Energy Maximizer zou de batterij meestal rond 2 uur ’s middags vol zijn geweest. Alle overtollige stroom zou dan naar het net zijn teruggeleverd, tegen een tarief van gemiddeld 14 cent per kWh.
Echter, dankzij de Energy Maximizer is de batterij pas gaan laden vanaf een uur of 2, net toen de prijzen het laagst waren en teruglevering dus weinig opleverde. Toen de batterijen een paar uur later vol waren, was de stroomprijs alweer iets gestegen. Teruglevering op dat moment bracht dus al wat meer geld op.
Maar de èchte winst kwam later op de avond. Vanaf 8 uur ’s avonds ongeveer kwam de stroomprijs boven de 30 cent per kWh uit. Op dat moment werd de batterij ontladen, deels ten bate van eigen gebruik, maar voor het grootste deel voor teruglevering naar het net. Die teruglevering in de avond bracht al snel meer dan 4 euro op.
Deze eerste analyse van de cijfers lijkt erop te wijzen dat het instellen van de Energy Maximizer wel degelijk de moeite waard zal zijn, in ieder geval in de zomer. Hoeveel het precies gaat opleveren is afhankelijk van veel verschillende zaken; hoeveel zonnepanelen er liggen, hoeveel batterij capaciteit er staat, wat de prijzen doen over de loop van de dag, etc. Daarom is het niet met zekerheid te zeggen dat de Energy Maximizer voor iedereen de moeite waard gaat zijn, al schatten we in dat dat voor de grote meerderheid waarschijnlijk wel zo zijn.
Wel is het belangrijk dat het systeem zodanig staat ingesteld dat er vanuit de batterij teruggeleverd kan worden naar het net. Zeker in de zomer is dit belangrijk, bijvoorbeeld als u met vakantie bent en er weinig verbruik is in huis. Als de batterij zijn energie niet naar het net kan terugsturen, dan blijft hij voortdurend (bijna) vol, en levert hij daardoor dagen achter elkaar nauwelijks wat op. Maar let op: teruglevering vanuit de batterij naar het net is niet standaard op ‘actief’ ingesteld! Lees dit artikel voor meer informatie of volg meteen dit stappenplan.
Ook zonder de Energy Maximizer kunt u slim gebruik maken van de dynamische tarieven, maar dan kost het u wat meer werk. In plaats van de sturing over te laten aan het automatische systeem, kunt u namelijk zelf ingeven op welke tijden u de batterijen wilt laden, dan wel ontladen. Dit regelt u met de zogenaamde Energy Planner. Voor alle duidelijkheid: hier heeft u geen SMA premium account voor nodig - het kost u dus niks. U vindt hier wat uitleg over hoe dat werkt.
Op de SMA Energy app kunt u het verloop en de voorspelling van opwekking en verbruik zien, met daaronder een grafiekje van de stroomprijs voor de dag. Dit is allemaal zichtbaar op de ‘dashboard’ pagina. Op de ‘geschiedenis’ pagina ziet u het verloop van de batterijlading. Wat misschien wat meer inzicht geeft in één oogopslag, is om te kijken op Sunny Portal. Als u klikt op ‘Monitoring’ en vervolgens op ‘Verbruikerbalans’ kunt u op 1 pagina zowel de batterijlading en -ontlading als de stroomprijs zien. (Tip: als de stroomprijs niet direct verschijnt, klik dan op ‘Weergaveopties’ en vink het vakje voor de Stroomprijs aan). Denk eraan dat de Energy Maximizer rekening probeert te houden met toekomstige opwekking en verbruik; daarom is het soms even puzzelen om te begrijpen waarom het systeem bepaalde keuzes maakt, maar uiteindelijk is het wel altijd logisch verklaarbaar.
Figuur 3: Op de pagina ‘Verbruikersbalans’ op Sunny Portal ziet u zowel de opwekking en batterij-lading en -ontlading, als de stroomprijs per kwartier
Wij denken dat het nieuwe systeem van SMA voor de meeste mensen wel het afsluiten van een Premium abonnement waard is. Daarom laten we meestal bij nieuwe installaties meteen de gratis proefperiode van 3 maanden ingaan. Dit geldt overigens momenteel alléén voor installaties met een Sunny Boy Smart Energy éénfasige hybride omvormer of een SMA eCharger. Voor alle andere systemen (zoals met de Sunny TriPower Smart Energy) bestaat de Energy Maximizer nog niet: dat komt pas ergens volgend jaar, aldus SMA.
Voor die systemen waarbij het wèl kan, geldt het volgende: U krijgt vanzelf bericht als de proefperiode ten einde loopt, en er zal nooit zomaar geld van uw rekening verdwijnen richting SMA. Pas als u uw creditcard details heeft ingevuld, kan er sprake zijn van een afgesloten abonnement. U kunt het abonnement ook te allen tijde weer stopzetten, dus u zit nooit ergens aan vast.
Zorg dat uw tarieven goed staan ingesteld als u de Energy Maximizer gebruikt in combinatie met een dynamisch energiecontract. Zowel het afnametarief als de terugleververgoeding moeten op ‘dynamisch’ zijn ingesteld. Voor het afnametarief moet er nog een opslag bij worden gezet (afhankelijk van uw energieaanbieder: vaak is het zo’n € 0,12 per kWh). Voor de terugleververgoeding kan er een korting worden ingegeven. Die is vandaag de dag, met de salderingsregeling, nog niet aan de orde: deze kan dus op 0 worden gelaten. U kunt de tarieven aanpassen in de SMA Energy App, onder ‘Mijn Weergavegebied’ en vervolgens ‘Tarieven’, of op Sunny Portal onder ‘Configuratie’ —> ‘Tarieven’.
We denken dat het vanaf 1 januari 2027, bij het verdwijnen van de salderingsregeling, nòg meer voor de hand gaat liggen om een dynamisch contract in combinatie met de Energy Maximizer te nemen. Met geautomatiseerde slimme sturing vanuit SMA helpt u daarmee zowel om de druk op het net te verlichten, als om uw batterijen nog meer te laten renderen. U kunt hierbij het allervoordeligste, no-frills energiecontract kiezen van elke willekeurige aanbieder van stroom. De slimmigheid komt tenslotte niet van hen, maar van uw SMA systeem. Zo bent u nooit aan één bepaalde stroomaanbieder gebonden.
Zonnefabriek helpt u graag bij het opzetten en instellen van het systeem. Vragen? Stel ze aan onze Service afdeling; we helpen u graag verder!
